Việt Nam công bố mức tăng trưởng theo quý nhanh nhất trong bốn năm và mức giải ngân FDI chín tháng cao nhất trong năm năm, đúng tuần các nhà đầu tư danh mục nước ngoài tiếp tục bán cổ phiếu niêm yết. Sự tương phản rõ nhất nằm ở M&A, nơi các bên mua chiến lược từ Nhật Bản, Hoa Kỳ và Hồng Kông đã đẩy các thương vụ từ khâu ký kết sang giai đoạn huy động vốn và hoàn tất.
Điều gì thay đổi trong tuần này
Cảng container. Tháng 9 mang lại thặng dư thương mại hằng tháng đầu tiên của Việt Nam trong năm 2026.
Số liệu do Cục Thống kê công bố ngày 3/10 cho thấy GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ và 9,01% trong chín tháng đầu năm 2026. FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD trong chín tháng, tăng 76,4%, trong khi FDI giải ngân tăng 12,1% lên 21,07 tỷ USD, mức cao nhất trong chín tháng của năm năm qua. Tháng 9 cũng ghi nhận thặng dư thương mại 1,27 tỷ USD, thặng dư tháng đầu tiên của năm nay.
Trong các con số đó, kênh M&A mở rộng mạnh. Góp vốn và mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 6,97 tỷ USD qua 2.335 giao dịch, tăng 44% so với cùng kỳ, bên cạnh 29,24 tỷ USD cho các dự án mới và 14,15 tỷ USD tăng vốn.
Thị trường niêm yết đi theo chiều ngược lại. VN-Index giảm 2,66% trong tuần xuống 1.737,71 điểm, tuần giảm thứ hai liên tiếp, và nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) trong mọi phiên, tổng cộng khoảng 4,9–5,0 nghìn tỷ đồng theo Vietstock và CafeF. Dòng vốn vào các quỹ ETF trong tuần đầu sau khi nâng hạng FTSE gần như đi ngang, theo dữ liệu dòng vốn quỹ.
Diễn biến tại Việt Nam: từ ký kết đến hoàn tất
Các tòa nhà văn phòng, kèm chú giải các thương vụ xuyên biên giới được ghi nhận trong tuần này.
Ba thương vụ xuyên biên giới có tiến triển trong tuần.
- Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR). The Investor đưa tin The Elmet Group (Nasdaq: ELMT) đã hoàn tất việc mua 4,99% cổ phần vào ngày 1/10 thông qua giao dịch thỏa thuận ở mức 58.800 đồng mỗi cổ phiếu, tổng cộng 3,24 nghìn tỷ đồng (124,8 triệu USD). MSR cũng công bố lộ trình hướng tới niêm yết trên HOSE, với hồ sơ dự kiến nộp vào năm 2027.
- Thiên Long Group (HOSE: TLG), nhà sản xuất văn phòng phẩm. Hội đồng quản trị Kokuyo đã phê duyệt khoản tài trợ 28 tỷ JPY (khoảng 177 triệu USD) vào ngày 30/9 cho pháp nhân tại Singapore là Synergy Investing ASIA. Pháp nhân này sẽ mua lại Thiên Long An Thịnh, đơn vị nắm 46,82% TLG, sau đó phát động chào mua công khai tối đa thêm 18,19%, nâng tổng tỷ lệ sở hữu lên tối đa 65,01%. Lịch trình chào mua chưa được công bố.
- Starbucks tại Việt Nam. DFI Retail Group và Hongkong Caterers công bố tái cơ cấu liên doanh Maxim’s vào ngày 30/9. DFI sẽ sở hữu Coffee Concepts, bên nhận quyền Starbucks vận hành hơn 1.100 cửa hàng tại bảy thị trường châu Á, trong đó có Việt Nam. Việc hoàn tất dự kiến vào cuối quý I/2027; thông báo của DFI không nêu giá trị giao dịch.
Các tập đoàn trong nước cũng hoạt động tích cực. Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đã hoàn tất việc đăng ký mua 25,13% Tập đoàn Tương lai Sông Hồng, đơn vị đang phát triển khu đô thị khoảng 696 ha tại Đông Anh, Hà Nội. HPG thanh toán bằng cổ phần của công ty con bất động sản của chính mình; giá trị được ghi nhận dao động từ khoảng 8,0 nghìn tỷ đến 9,9 nghìn tỷ đồng tùy nguồn tin.
Về chính sách, Chính phủ đã trình dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 1/10. Dự thảo đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài và chuyển từ ưu đãi thuế truyền thống sang hỗ trợ dựa trên hiệu quả. Kỳ họp Quốc hội khai mạc ngày 17/10. Ngoài ra, Nghị định 342/2026/NĐ-CP về hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài có hiệu lực từ ngày 18/10; nghị định yêu cầu các công ty trong nước tiếp nhận vốn nước ngoài phải xin giấy phép kinh doanh mới trong vòng 12 tháng.
Góc nhìn khu vực
Dây chuyền sản xuất điện tử
Các nhà sản xuất trong khu vực cam kết nguồn vốn mới vào Việt Nam. Samsung Electro-Mechanics công bố khoản đầu tư 6,78 nghìn tỷ KRW (khoảng 4,9 tỷ USD) vào đế bao gói chip AI, trong đó 2,51 nghìn tỷ KRW (khoảng 1,8 tỷ USD) dành cho việc mở rộng nhà máy hiện hữu tại Việt Nam đến tháng 4/2028, theo TechNode Global và Korea Herald. Pandora khai trương nhà máy trang sức 150 triệu USD tại TP.HCM vào ngày 1/10, cơ sở sản xuất đầu tiên ngoài Thái Lan. Xét theo quốc gia nguồn vốn, Singapore (9,26 tỷ USD) và Hàn Quốc (5,70 tỷ USD) dẫn đầu FDI đăng ký chín tháng, tiếp theo là Luxembourg, Hồng Kông (Trung Quốc) và Nhật Bản.
Các thị trường thoái vốn trong khu vực kém thuận lợi hơn. Mynt, công ty mẹ của ví điện tử GCash của Philippines, ấn định giá IPO cuối cùng là 6,60 peso mỗi cổ phiếu, thấp hơn 34% so với mức trần ban đầu 10 peso, với kế hoạch niêm yết vào ngày 20/10. Tại Hồng Kông, ba trong bốn công ty niêm yết ngày 29/9 mở cửa dưới giá chào bán, theo South China Morning Post.
Đặt trong bối cảnh khu vực, tuần qua cho thấy dòng vốn cam kết dài hạn tiếp tục ưu ái cơ sở sản xuất của Việt Nam, trong khi các nhà đầu tư thị trường công khai trên toàn khu vực vẫn giữ kỷ luật về giá.
Hàm ý cho nhà đầu tư và doanh nghiệp
Hai loại vốn ngoại đang phản ứng với các tín hiệu khác nhau. Nhà đầu tư danh mục dường như phản ứng với định giá, tỷ giá và việc định vị sau nâng hạng; nhà đầu tư chiến lược dường như phản ứng với tăng trưởng, dịch chuyển chuỗi cung ứng và khả năng tiếp cận các tài sản cụ thể. Các số liệu trong tuần phù hợp với cách đọc này, dù dòng vốn của một tuần là mẫu ngắn. Với bên bán, thị trường niêm yết yếu hơn có thể hạ thấp các tham chiếu định giá công khai dùng trong đàm phán, ngay cả khi quan tâm chiến lược vẫn vững.
Việc thực thi nay chiếm tỷ trọng công việc lớn hơn. Các thương vụ MSR, TLG và Starbucks mỗi thương vụ minh họa một lộ trình hoàn tất khác nhau: giao dịch thỏa thuận khối lượng lớn, pháp nhân nước ngoài đã được huy động vốn kèm chào mua công khai, và tái cơ cấu khu vực với thời gian hoàn tất dài. Room ngoại, quy định chào mua công khai và các chấp thuận quản lý ngày càng quyết định lịch trình không kém mức giá công bố.
Lịch trình pháp lý đã trở thành một biến số của thương vụ. Các giao dịch có sự thâm nhập của nhà đầu tư nước ngoài vào phân phối hoặc bán lẻ có thể cần lên kế hoạch cấp lại giấy phép theo Nghị định 342, và các phương án đầu tư dựa trên ưu đãi có thể cần được xem xét lại khi Luật Đầu tư sửa đổi đi qua Quốc hội.
Các lối thoái vốn đang được định giá lại. Mức giá của Mynt và các phiên ra mắt kém sôi động tại Hồng Kông cho thấy thoái vốn qua IPO trong khu vực vẫn khả thi, nhưng ở mức chiết khấu so với kỳ vọng trước đó. Với các quỹ đang nắm tài sản Việt Nam, bán cho đối tác chiến lược và bán cổ phần chiến lược có thể vẫn là lối đi dễ dự đoán hơn trong ngắn hạn.
Những điều cần theo dõi
- Kỳ họp Quốc hội từ ngày 17/10 và việc thông qua Luật Đầu tư sửa đổi cùng các sửa đổi liên quan.
- Việc Nghị định 342/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngày 18/10 và các hướng dẫn ban đầu về cấp lại giấy phép.
- Lịch trình chào mua công khai của Kokuyo đối với Thiên Long.
- Đợt niêm yết của Mynt, dự kiến ngày 20/10, như một điểm tham chiếu cho các thương vụ thoái vốn fintech tại Đông Nam Á.
- Dòng vốn ngoại trên HOSE, so với ước tính của các công ty chứng khoán rằng dòng vốn thụ động liên quan đến FTSE sẽ chủ yếu đến vào năm 2027.
- Tiến triển của hiệp định thương mại đối ứng Mỹ–Việt Nam, mà Bộ Ngoại giao cho biết ngày 1/10 vẫn đang trong quá trình đàm phán.
Alliance Mount sẽ tiếp tục theo dõi cách vốn chiến lược, quy định pháp lý và điều kiện thị trường định hình các thương vụ tại Việt Nam và khu vực trong những tuần tới.